Richard Sennett'in Oyun Kuramı

Bugünlerde eski İATP üyesi topluluklardan bir grup tiyatrocu ünlü sosyolog Richard Sennett’in Beraber adlı kitabının okuma çalışmasını yürütüyorlar. Ben de bugünkü yazımda, Kamusal İnsanın Çöküşü, Otorite, Zanaatkâr, Yeni Kapitalizm Kültürü gibi kitaplarıyla bizlere yol gösteren ve dramaturjik perspektif sağlayan Richard Sennett’in oyun kuramı konusundaki görüşlerine değinmek istiyorum. Ben de son günlerde doktora tez çalışmam kapsamında Oyun-Drama ve Tiyatro ilişkisini incelediğim için bir başvuru kaynağı olarak Sennett’den yararlanmak istedim. Sennett’in oyun kuramına dair görüşleri, hem klasikleşmiş Huizinga bilgisini aşabilme, hem de sosyal-politik bir perspektif sağlama adına oldukça önemli.

Özerk ve Özgür Bir Tiyatro! Ama Nasıl?

AKP hükümetinin Şehir Tiyatroları yönetmeliği ve bürokratik sanat kurumlarının örgütsel yapılanması (İBBŞT; Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi vs.) konusunda kendince bir değişiklik tasarısı hazırladığı bugünlerde, tiyatro camiası içinde haklı tepkiler devam ediyor. Ancak oluşan tepkilerin “Özerk ve Özgür Bir Tiyatro İstiyoruz” sloganından çok da fazla ileriye gidemediğini söylemek sanırım abartılı olmaz.

Oyun Kurgusunda Sırlardan Yararlanmak

Saklanan ya da bastırılmış bir sırrın açığa çıkması bir oyun kurgusu oluşturmak için iyi bir başlangıç noktası olabilir. Mayıs ayında yapılacak 18. İKSV İstanbul Tiyatro Festivali’inde oynanmak üzere hazırladığımız Karşılaşmalar adlı projemizin çıkış noktası da önemli bir sırrın açığa çıkması. Bugünkü yazımda sırlar hakkında önemli bulduğum bir makaleden bazı notları okuyucularla paylaşmak istiyorum.

Eğitim Alanındaki Düzenlemeler Sanatçıları Nasıl Etkileyecek?

Son günlerde kamuoyunda eğitim sistemi üzerine önemli tartışmalar yapılıyor. Aslında ciddi bir tartışmadan ziyade 3.AKP hükümetinin eğitim sisteminde yaptığı ve yapmak istediği değişiklikler üzerinden karşı argümanlar ortaya atılıyor. Türkiye’de demokratik ve muhalif kesimlerin eğitim alanına dair yeterince ilgi örgütlemediği, çocuk ve gençlik alanını ihmal ettiği ve kendine özgü pedagojik argümanlar üretemediği rahatlıkla görülebilir. 28 Şubat sonrasında KESK içindeki Eğitim-Sen’in anadilde eğitim tartışmalarında çark edişi, sendikaların öğretmenliği salt ekonomizmin kalıplarına sıkıştırması, alternatif ve özgürlükçü eğitim konusunda modelsizlik gibi örnekler çoğaltılabilir.

Tiyatro ve Drama Eğitimciliği: Tanımsız ve Örgütsüz Bir Alan

12.01.2012 tarihinde resmi kaynaklardan aldığım iki haber beni bu yazıyı yazmaya teşvik etti. İlki Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu’ndan gelen resmi bir yazı idi. Akşamüstü eve geldiğimde apartman girişinde elime aldığım sarı zarfı hızlıca açtım ve eve girmeden içindeki tek sayfalık yazıyı heyecanla okudum. Bir süredir mektubun gelmesini bekliyordum. 

Tiyatro Boğaziçi Çalışanlar Tiyatrosu Dönem Raporu

Tiyatro Boğaziçi bahar aylarında hazırlamayı planladığı yeni projesinde, çalışanlar ve profesyonel bölgenin birlikte çalışması kararını aldı. Çalışanlar bölgesi bağımsız çalışmalarına bir süre ara verme kararı aldı. Bu yazımda Tiyatro Boğaziçi çalışanlar tiyatrosu bölgesinde yaklaşık 3 aydan beri sürdürdüğümüz “oyunlaştırma, senaryo yazımı ilkeleri ve kurgu teknikleri” konusunda yürüttüğümüz pratik çalışmalara dair kısa bir raporlama yapmak istiyorum. Türkiye’de tiyatro gruplarının çalışma raporları tutma konusunda iyi bir sicili olmadığı herkes tarafından bilinmektedir. Ben de elimden geldiğince geçirdiğimiz sürece dair kendi tuttuğum notlardan yola çıkarak bir rapor oluşturdum.

Sanat ve Aktivizm Semineri’nden İzlenimler

BÜBEM (Boğaziçi Üniversitesi Barış Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin) davetlisi olarak Türkiye’ye gelen Prof. George Emilio Sanchez, 17-18-19 Kasım tarihlerinde bir seminer ve atölye çalışması için İstanbul idi. Etkinliğin ilk iki gününe katılabilme şansım oldu, bugünkü yazımda çalışmaya dair izlenimlerimi ve notlarımı paylaşmak istiyorum. BÜBEM ile ilgili detaylı verilere http://www.peaceedu.boun.edu.tr adlı linkten ulaşabilirsiniz. 

Bülent Sezgin (Tiyatro ve Drama Yazıları Arşiv Linkleri)

Bireysel olarak üretimde bulunduğum tüm yazıların linkini okuyucumlarımla paylaşmak istiyorum. Bunu  arşiv oluşturma amaçlı hazırladım. Mimesis Sahne Sanatları Portali ve Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu web sayfalarında ve dergilerde yayınlanan yazıların listesi aşağıdadır:

Dijital Doğanlar İçin Drama ve Tiyatro

İlköğretim ve lise düzeyindeki okulların açılmasına çok az bir zaman kaldı. Eğitim dünyasında şu günlerde öğretmenlerin seminer çalışmaları sürüyor. Bundan tam bir yıl önce yazdığım yazıda Türkiye’deki drama ve tiyatro eğitimine dair gözlemleri paylaşmıştım. (http://mimesis-dergi.org/2010/09/okullar-aciliyor%E2%80%A6-peki-ya-tiyatro-ve-drama-egitimi) Bugünkü yazımda aynı konuya farklı bir çerçeveden bakmak istiyorum, çünkü bunun bir ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Bir süreden beri İstanbul ve Anadolu’nun çeşitli kentlerinde öğretmenlere uygulamalı eğitimler yaptırdığım için de konuya dair değişik gözlemlerim oldu. 

Yazının devamı için http://mimesis-dergi.org/2011/09/dijital-doganlar-icin-tiyatro-ve-drama/ tıklayınız.

Oyun Yazımı ve Kolektif Oyunlaştırma 2: Bir Senaryo Yazmak

Tiyatro Boğaziçi çalışanlar tiyatrosu bölgesinde “oyunlaştırma, senaryo yazımı ilkeleri ve kurgu teknikleri” konusunda kuramsal altyapı oluşturmak ve pratik bir ayağı da olacak şekilde yeni dönem sahne çalışmalarını başlattığımız şu günlerde, ikinci yazı olarak Michel Chion’un Bir Senaryo Yazmak adlı kitabına değinmek istiyorum. Michel Chion’un 1985 yılında yazdığı ve Fransızca aslından Türkçe’ye Prof Dr. Nedret Tanyolaç Öztokat’ın çevirdiği kitap temelde sinema sanatına odaklansa da, dram sanatı alanına dair de önemli veriler sağlamaktadır. Kitabı incelerken şunu fark ettim, yazar bol bol Aristoteles ve Diderot’ya atıfta bulunuyor. Kitap iki ana bölümden oluşuyor, ilk bölümde klasik olarak adlandırılan 4 filmin (Pauline Plajda, Son Macera, Doktor Mabuse’nin Vasiyeti, Efendi Şanso) senaryosu incelenmekte, ikinci bölümde ise senaryo yazımının ilkelerine dair veriler okuyucuya sunulmaktadır. Benim yazıda incelediğim bölüm kitabın ikinci bölümü. Özelikle oyunlaştırma konusunda yazarın ortaya koyduğu verilerden yararlanılabileceğini düşünüyorum.